انواع غلظت عطر چیست؟ تفاوت پرفیوم، ادوپرفیوم، ادوتویلت و ادکلن
انواع غلظت عطر معمولاً با نام‌هایی مثل Eau de Cologne، Eau de Toilette، Eau de Parfum و Extrait de Parfum شناخته می‌شوند. تفاوت اصلی این دسته‌ها به میزان تقریبی ترکیبات معطر موجود در محصول برمی‌گردد؛ اما یک نکته مهم را باید از همان ابتدا بدانیم: برای این نام‌ها یک استاندارد جهانی با مرزهای درصدی کاملاً ثابت وجود ندارد.
انجمن بین‌المللی عطر (IFRA) نیز تأکید میکند اصطلاحاتی مانند EDT و EDP توصیف‌های رایج صنعت عطر هستند و درصد آن‌ها میتواند میان برندها، بازارها و محصولات مختلف تفاوت داشته باشد. بنابراین اعدادی که برای غلظت عطر می‌بینید بازههای متداول هستند، نه قانونی که همه عطرها دقیقاً از آن پیروی کنند.
به همین دلیل، عبارت Eau de Parfum روی بطری اطلاعات مفیدی به ما می‌دهد، اما به‌تنهایی نمی‌تواند دقیقاً مشخص کند عطر چند ساعت ماندگار خواهد بود یا چقدر پخش بو خواهد داشت.
غلظت عطر چیست؟
غلظت عطر یا Fragrance Concentration به میزان مواد معطر موجود در محصول نهایی اشاره دارد. این مواد در عطرهای الکلی معمولاً در حلالی مانند اتانول و ترکیبات دیگر فرمول حل می‌شوند.
هرچه سهم مواد معطر بیشتر باشد، عطر در دسته غلیظ‌تری قرار میگیرد. به همین دلیل معمولاً Extrait de Parfum بالاتر از Eau de Parfum، و Eau de Parfum بالاتر از Eau de Toilette قرار میگیرد.
اما «غلظت» را نباید با گروه بویایی عطر اشتباه گرفت.
غلظت می‌گوید تقریباً چه میزان ماده معطر در محصول وجود دارد؛ در حالی که گروه بویایی مشخص میکند شخصیت رایحه مثلاً گلی، چوبی، مرکباتی، آروماتیک یا کهربایی است.
اگر تازه وارد دنیای عطر شده‌اید، دانشنامه عطر و ادکلن میتواند برای شناخت اصطلاحات پایه مکمل این موضوع باشد.
جدول انواع غلظت عطر
براساس بازههای متداولی که IFRA برای محصولات عطری مبتنی بر اتانول ذکر میکند، تقسیمبندی تقریبی به این صورت است:
| نوع محصول | نام انگلیسی | مخفف | غلظت متداول مواد معطر |
|---|---|---|---|
| اسپلاش و افترشیو | Splash / Aftershave | — | حدود ۱ تا ۳٪ |
| ادوکلن | Eau de Cologne | EDC | حدود ۳ تا ۸٪ |
| ادوتویلت | Eau de Toilette | EDT | حدود ۵ تا ۱۵٪ |
| ادوپرفیوم | Eau de Parfum | EDP | حدود ۱۰ تا ۲۰٪ |
| اکستریت / عصاره عطر | Perfume Extract / Extrait | — | حدود ۱۵ تا ۴۰٪ |
هم‌پوشانی درصدها در همین جدول نکته مهمی را نشان می‌دهد. مثلاً یک EDT در انتهای بازه خود از نظر درصد مواد معطر میتواند به محدوده‌ای برسد که یک EDP نیز ممکن است در آن قرار داشته باشد.
پس نمی‌توان فقط با دیدن سه حرف EDT یا EDP درباره عملکرد دقیق عطر حکم قطعی صادر کرد.
عطر تام فورد توباکو وانیل | Tom Ford Tobacco Vanille
مشاهده محصول
عطر ورساچه پور هوم | Versace Pour Homme
مشاهده محصول
عطر ورساچه دیلان بلو پور هوم | Versace Dylan Blue Pour Homme
مشاهده محصول
عطر ورساچه اروس پور هوم | Versace Eros Pour Homme
مشاهده محصول
عطر ورساچه برایت کریستال | Versace Bright Crystal
مشاهده محصول
عطر پارفومز د مارلی والایا اکسکلوسیف | Parfums de Marly Valaya Exclusif
مشاهده محصول
اکستریت د پرفیوم یا Parfum چیست؟
Extrait de Parfum یا Perfume Extract معمولاً در بالاترین محدوده غلظت میان شکل‌های رایج عطر قرار میگیرد.
IFRA برای Perfume Extract بازه معمول حدود ۱۵ تا ۴۰ درصد را ذکر میکند و حدود ۲۰ درصد را یک مقدار متداول می‌داند.
در بازار ممکن است با نام‌های دیگری مانند:
- Extrait de Parfum
- Parfum
- Perfume Extract
- Pure Perfume
نیز روبه‌رو شوید.
البته این نام‌ها همیشه از طرف تمام برندها دقیقاً به یک شکل استفاده نمی‌شوند.
غلظت بالاتر معمولاً باعث می‌شود مواد معطر بیشتری روی پوست باقی بمانند و رایحه برای مدت بیشتری قابل تشخیص باشد؛ اما این تصور که Extrait همیشه «بلندترین» و پرپخش‌ترین نسخه یک عطر است درست نیست.
بعضی اکستریت‌ها رایحه‌ای متراکم، عمیق و نزدیکتر به پوست ایجاد می‌کنند و ممکن است با وجود ماندگاری بالا، پخش بوی انفجاری نداشته باشند.
ادوپرفیوم یا EDP چیست؟
Eau de Parfum که معمولاً با مخفف EDP روی بطری نوشته می‌شود، یکی از رایج‌ترین غلظت‌های عطر در بازار امروز است.
بازه متداول آن براساس اطلاعات IFRA حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد است و مقدار حدود ۱۵ درصد در این دسته رایج محسوب می‌شود.
EDP از نظر موقعیت در تقسیمبندی کلاسیک، بین EDT و Extrait قرار میگیرد.
این موضوع معمولاً باعث می‌شود ادوپرفیوم‌ها نسبت به ادوتویلت همان خانواده، شخصیت پرتر یا ماندگارتری داشته باشند؛ ولی باز هم نمی‌توان این موضوع را برای همه محصولات یک قانون قطعی دانست.
فرمول عطر، نوع مواد اولیه و نحوه طراحی رایحه اهمیت زیادی دارند.
ادوتویلت یا EDT چیست؟
Eau de Toilette یا EDT معمولاً غلظت کمتری نسبت به EDP دارد.
بازه رایج اعلام‌شده برای این دسته حدود ۵ تا ۱۵ درصد مواد معطر است و حدود ۱۰ درصد یکی از مقادیر متداول محسوب می‌شود.
ادوتویلت‌ها اغلب با برداشت سبک‌تر و شفاف‌تر از یک رایحه شناخته می‌شوند، اما «EDT بودن» الزاماً به معنای ضعیف بودن عطر نیست.
یک EDT با ساختار بویایی ماندگار میتواند از بعضی EDPها عملکرد بهتری داشته باشد. نوع ترکیبات استفادهشده، نحوه تبخیر آن‌ها و ساختار کلی فرمول میتواند تأثیر زیادی بر نتیجه داشته باشد.
به همین دلیل هنگام خرید عطر و ادکلن بهتر است غلظت را یکی از معیارهای انتخاب بدانید، نه تنها معیار.
ادوکلن یا Eau de Cologne چیست؟
Eau de Cologne یا EDC در تقسیمبندی غلظت پایین‌تر از EDT قرار میگیرد.
IFRA بازه تقریبی ۳ تا ۸ درصد را برای Eau de Cologne ذکر میکند و حدود ۵ درصد را مقدار متداول این دسته می‌داند.
ادوکلن‌ها در سنت کلاسیک عطرسازی معمولاً با رایحه‌های سبک، تازه و به‌خصوص مرکباتی پیوند خورده‌اند.
اما اینجا یک سوءتفاهم رایج در فارسی وجود دارد:
ادکلن به معنی عطر مردانه نیست
در گفت‌وگوی روزمره فارسی، کلمه «ادکلن» گاهی برای تقریباً هر نوع عطر مردانه به کار می‌رود؛ در حالی که Eau de Cologne در اصل نام یک دسته یا فرم عطری است.
بنابراین یک عطر مردانه میتواند EDP یا EDT باشد و یک Eau de Cologne نیز الزاماً تعریفش «عطر مردانه» نیست.
Splash و Aftershave در کجای این تقسیمبندی قرار می‌گیرند؟
در پایین‌تر از Eau de Cologne، IFRA برای Splash و Aftershave غلظت معمول حدود ۱ تا ۳ درصد را ذکر میکند.
هدف چنین محصولاتی معمولاً ایجاد رایحه‌ای سبک و کوتاه‌مدت است و نباید انتظار عملکرد یک EDP یا Extrait را از آن‌ها داشت.
افترشیو علاوه بر رایحه، اساساً با هدف استفاده پس از اصلاح طراحی می‌شود و بنابراین نباید آن را صرفاً نسخه رقیق‌شده یک عطر معمولی تلقی کرد.
Eau Fraîche چیست؟
نام Eau Fraîche نیز روی بعضی محصولات دیده می‌شود و معمولاً به محصولی بسیار سبک و تازه اشاره دارد.
اما برخلاف پنج دسته‌ای که در جدول بالا آوردیم، Eau Fraîche در فهرست بازههای متداول IFRA برای EDC، EDT، EDP و Perfume Extract یک رده درصدی مستقل و استانداردشده ندارد.
در منابع تجاری معمولاً درصدهای بسیار پایینی برای Eau Fraîche نوشته می‌شود، اما به دلیل نبود تعریف جهانی یکسان، بهتر است به‌جای تکیه بر یک عدد ثابت، اطلاعات همان محصول و سازنده بررسی شود.
این اصل درباره عبارات بازاریابی دیگری مانند Intense، Elixir، Absolu یا L’Exclusif نیز اهمیت دارد.
آیا Intense و Elixir نوع جدیدی از غلظت هستند؟
نه لزوماً.
وجود کلمه‌هایی مثل:
Intense، Elixir، Absolu، L’Exclusif، Extreme
روی نام یک عطر الزاماً به این معنا نیست که محصول در یک طبقه رسمی بالاتر از EDP یا Parfum قرار گرفته است.
این عبارت‌ها می‌توانند نام یک نسخه یا تفسیر جدید از رایحه باشند و برند ممکن است در آن‌ها علاوه بر غلظت، خود فرمول و تعادل نت‌ها را نیز تغییر داده باشد.
پس نمی‌توان یک جدول جهانی ساخت و مثلاً گفت:
EDT < EDP < Parfum < Elixir
چنین رابطه‌ای برای همه برندها وجود ندارد.
تفاوت EDP و EDT فقط مقدار اسانس نیست
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم EDT و EDP یک عطر همیشه دقیقاً یک فرمول هستند و برند فقط مقدار بیشتری از همان کنسانتره را داخل EDP ریخته است.
در عمل این اتفاق الزاماً رخ نمی‌دهد.
برند ممکن است هنگام ساخت نسخه EDP ساختار رایحه، مقدار بعضی مواد یا تأکید روی بخش‌های مختلف فرمول را تغییر دهد.
یک نمونه روشن را می‌توان در خانواده Bleu de Chanel دید. Chanel، Eau de Toilette را یک ترکیب آروماتیک-چوبی با جنبه‌های تازه توصیف میکند، در حالی که Eau de Parfum همان خانواده با جنبه‌های کهربایی و مشکی معرفی می‌شود. یعنی خود برند نیز این دو را صرفاً یک رایحه با درصد متفاوت معرفی نمی‌کند، بلکه آن‌ها را دو تفسیر بویایی می‌داند.
بنابراین اگر EDT یک عطر را دوست دارید، بهتر است قبل از خرید EDP همان عطر آن را دوباره تست کنید.
عطر شنل اگویست پلاتینیوم | Chanel Égoïste Platinum
مشاهده محصول
عطر بولگاری تایگار | Bvlgari Le Gemme Tygar
مشاهده محصول
عطر لویی ویتون ایمجینیشن | Louis Vuitton Imagination
مشاهده محصول
عطر آمواج پرپس | Amouage Purpose
مشاهده محصول
عطر پارفومز د مارلی والایا | Parfums de Marly Valaya
مشاهده محصول
عطر کارولینا هررا ۲۱۲ سکسی زنانه | Carolina Herrera ۲۱۲ Sexy Women
مشاهده محصول
آیا غلظت بیشتر یعنی ماندگاری بیشتر؟
اغلب میتواند کمک کند، اما تضمین نمی‌کند.
غلظت بالاتر یعنی مقدار بیشتری ماده معطر در فرمول وجود دارد و در شرایط مشابه میتواند زمینه را برای ماندگاری بیشتر فراهم کند.
اما عملکرد واقعی عطر فقط تابع غلظت نیست.
عواملی مانند:
- ماهیت مواد معطر
- سرعت تبخیر ترکیبات
- ساختار نت‌های عطر
- فرمولاسیون
- نوع پوست
- دما و رطوبت
- مقدار اسپری
- محل استفاده
نیز بر نتیجه تأثیر می‌گذارند.
به همین دلیل ممکن است یک EDT با ساختار چوبی و مواد کم‌فرار روی پوست شما بیشتر از یک EDP بسیار مرکباتی دوام بیاورد.
اگر ماندگاری برایتان اهمیت ویژه دارد، راهنمای افزایش ماندگاری عطر این موضوع را جداگانه و دقیق‌تر بررسی میکند.
آیا غلظت بیشتر یعنی پخش بوی بیشتر؟
این هم یک قانون قطعی نیست.
ماندگاری و پخش بو دو مفهوم متفاوت‌اند.
یک عطر ممکن است مدت زیادی روی پوست باقی بماند اما هاله بویایی محدودی ایجاد کند. عطر دیگری ممکن است در ساعات ابتدایی بسیار پخش شود ولی زودتر آرام شود.
غلظت بیشتر الزاماً باعث نمی‌شود عطر شعاع پخش بیشتری داشته باشد.
حتی در بعضی فرمول‌ها، نسخه غلیظ‌تر میتواند متراکم‌تر و نزدیکتر به پوست حس شود؛ در حالی که نسخه سبک‌تر به دلیل نوع تبخیر، در شروع انتشار بیشتری در هوا داشته باشد.
بنابراین از روی عبارت Extrait یا EDP به‌تنهایی نمی‌توان قدرت پخش بو را پیش‌بینی کرد.
تفاوت پرفیوم، EDP، EDT و EDC در یک نگاه
| ویژگی | Eau de Cologne | Eau de Toilette | Eau de Parfum | Extrait / Perfume Extract |
|---|---|---|---|---|
| مخفف رایج | EDC | EDT | EDP | Extrait / Parfum |
| بازه تقریبی IFRA | ۳–۸٪ | ۵–۱۵٪ | ۱۰–۲۰٪ | ۱۵–۴۰٪ |
| جایگاه غلظت | پایین‌تر | متوسط | بالاتر | معمولاً بالاترین |
| ماندگاری | معمولاً کمتر | متغیر | معمولاً بیشتر از EDT مشابه | معمولاً بالا |
| پخش بو | وابسته به فرمول | وابسته به فرمول | وابسته به فرمول | الزاماً بیشتر نیست |
| آیا مرز درصد ثابت دارد؟ | خیر | خیر | خیر | خیر |
مهم‌ترین ستون این جدول، شاید همان ستون آخر باشد.
برچسب غلظت یک راهنما است، نه نتیجه آزمایش عملکرد عطر.
کدام غلظت عطر بهتر است؟
بهتر بودن به کاربرد شما بستگی دارد.
اگر رایحه سبک‌تر و حضور کنترل‌شده‌تری می‌خواهید، EDT میتواند گزینه مناسب‌تری باشد. اگر به دنبال رایحه‌ای پرتر هستید، ممکن است EDP را ترجیح دهید. Extrait نیز برای کسی که ساختار غلیظ و حضور طولانی‌تر روی پوست را دوست دارد میتواند جذاب باشد.
ولی هنگام انتخاب نباید فقط حروف روی بطری را ببینید.
در راهنمای خرید عطر معیارهایی مانند رایحه، نحوه تست و کاربرد واقعی عطر اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
حتی ممکن است پس از تست دو نسخه از یک عطر متوجه شوید EDT را بیشتر از EDP دوست دارید؛ صرفاً چون ترکیب آن با سلیقه شما هماهنگ‌تر است.
آیا برای تابستان باید EDT و برای زمستان EDP خرید؟
این تقسیمبندی میتواند به‌عنوان یک قاعده بسیار کلی استفاده شود، ولی قانون نیست.
در هوای گرم بسیاری از افراد رایحه‌های سبک‌تر را راحت‌تر می‌پسندند و در هوای سرد ترکیبات متراکم‌تر و گرم‌تر می‌توانند جذاب‌تر باشند.
اما فصل مناسب بیشتر از آنکه فقط به سه حرف EDT یا EDP وابسته باشد، به ساختار خود رایحه وابسته است.
یک EDP مرکباتی میتواند برای هوای گرم مناسب باشد و یک EDT گرم و ادویه‌ای ممکن است در هوای سرد عملکرد مطلوب‌تری داشته باشد.
برای همین هنگام بررسی عطر مناسب هر فصل باید غلظت و ساختار بویایی را در کنار هم دید.
آیا عطر با غلظت بیشتر کیفیت بالاتری دارد؟
خیر.
غلظت و کیفیت دو مفهوم جدا هستند.
درصد بالاتر مواد معطر به‌خودی‌خود ثابت نمی‌کند که مواد اولیه بهترند، فرمول حرفه‌ای‌تر است یا رایحه زیباتری ساخته شده است.
یک EDT خوش‌ساخت میتواند از نظر کیفیت فرمول و تجربه بویایی بسیار بهتر از یک محصول پرغلظت ضعیف باشد.
همین نکته هنگام مقایسه قیمت‌ها نیز مهم است. درصد بیشتر مواد معطر میتواند یکی از عوامل هزینه باشد، اما برند، مواد اولیه، فرمولاسیون، تولید، بسته‌بندی و عوامل متعدد دیگری نیز روی قیمت نهایی اثر دارند.
چطور غلظت مناسب عطر را انتخاب کنیم؟
به‌جای اینکه همیشه بالاترین غلظت را انتخاب کنید، چهار سؤال از خودتان بپرسید:
- رایحه کدام نسخه را بیشتر دوست دارم؟
مهم‌ترین معیار همین است. EDT و EDP ممکن است از نظر بو نیز متفاوت باشند. - عطر را برای چه موقعیتی می‌خواهم؟
محیط کار، استفاده روزمره، مهمانی و استفاده شخصی ممکن است نیازهای متفاوتی داشته باشند. - چه میزان حضور بویایی می‌خواهم؟
همه افراد دنبال قوی‌ترین عطر ممکن نیستند. - عملکرد واقعی آن محصول چگونه است؟
برچسب EDP یک نشانه است؛ تست روی پوست اطلاعات بسیار بیشتری در اختیار شما می‌گذارد.
در نهایت می‌توانید انواع مختلف رایحه را در بخش خرید عطر و ادکلن وطن کالکشن بررسی کنید، اما بهتر است هنگام مقایسه محصولات غلظت را در کنار ساختار رایحه و کاربرد موردنظر ببینید.
چند باور اشتباه درباره غلظت عطر
«ادوپرفیوم همیشه از ادوتویلت بهتر است»
خیر. EDP معمولاً غلظت بیشتری دارد، ولی نسخه EDT ممکن است رایحه‌ای داشته باشد که برای شما جذاب‌تر یا برای موقعیت موردنظر مناسب‌تر باشد.
«Extrait حتماً بیشترین پخش بو را دارد»
خیر. غلظت بالا و پخش بو یک چیز نیستند.
«ادکلن یعنی عطر مردانه»
خیر. Eau de Cologne یک اصطلاح مربوط به شکل و غلظت محصول است، نه مترادف علمی عطر مردانه.
«EDP همان EDT است که اسانس بیشتری دارد»
نه همیشه. برند میتواند فرمول دو نسخه را نیز تغییر دهد.
«درصد بالاتر یعنی کیفیت بالاتر»
خیر. درصد مواد معطر درباره میزان تقریبی غلظت اطلاعات می‌دهد، نه کیفیت خود فرمول.
نتیجه؛ هنگام دیدن EDP و EDT دقیقاً چه برداشتی داشته باشیم؟
بهترین روش این است که عبارت غلظت روی بطری را به‌عنوان یک نشانه اولیه بخوانید.
EDC معمولاً سبک‌تر است، EDT در محدوده میانی قرار میگیرد، EDP معمولاً غلیظ‌تر است و Extrait در بالاترین گروه‌های رایج قرار دارد.
اما بعد از آن باید خود عطر را بررسی کنید.
رایحه چگونه طراحی شده؟ چه موادی در آن غالب‌اند؟ روی پوست شما چطور عمل میکند؟ آیا نسخه EDP همان شخصیت EDT را دارد یا تفسیر متفاوتی است؟
وقتی این تفاوت را بدانید، دیگر هنگام خرید صرفاً به این نتیجه نمی‌رسید که «درصد بیشتر همیشه بهتر است». غلظت یکی از ابزارهای شناخت عطر است؛ نه معیار نهایی کیفیت، ماندگاری یا انتخاب.
سوالات متداول درباره انواع غلظت عطر
